Design system không nhất thiết là một tài liệu dày cộp do cả team lớn duy trì. Với một web nhỏ, nó có thể chỉ là một bộ quyết định gọn gàng, để cùng một vấn đề không bị mỗi trang giải quyết một kiểu. Câu hỏi đáng hỏi không phải “doanh nghiệp mình đủ lớn chưa”, mà là “sự nhất quán có giúp đỡ tốn công và giúp khách dễ dùng hơn không”.
Bắt đầu từ những quyết định lặp lại
Tìm những thành phần xuất hiện nhiều lần: nút bấm, tiêu đề, form, khoảng cách, độ rộng trang và menu. Chốt một cách làm chung cho chúng trước khi trau chuốt từng trang riêng lẻ. Chỉ vài quy tắc dùng lại được cũng đủ giúp những lần sửa sau bớt “dễ vỡ”.
Ví dụ, nếu nút chính ở trang này màu xanh, trang kia màu đen, trang nọ lại là link trơn, khách phải học lại giao diện mỗi lần. Khác nhau có thể có lý do chính đáng, nhưng phải là cố ý chứ không phải vô tình.
Hệ thống thiết kế nhỏ chỉ là vài quyết định dùng chung, nên mọi thay đổi luôn nhất quán.
Có cả hành vi, không chỉ có vẻ ngoài
Một cái nút không chỉ là hình chữ nhật có chữ. Hãy quy định nó trông thế nào khi được chọn bằng bàn phím, khi đang tải, khi bị vô hiệu hóa và sau khi có lỗi. Một ô nhập liệu cần có nhãn, hướng dẫn khi cần, và phản hồi chỉ rõ cách sửa khi nhập sai.
Giữ những hành vi đó hoạt động với mọi cách tương tác. Hiệu ứng rê chuột có mượt cỡ nào cũng không thay được trạng thái chọn bằng bàn phím nhìn thấy rõ. Thành phần dùng lại nên biến cách dùng dễ tiếp cận thành cách dùng mặc định, chứ không phải một phiên bản đặc biệt thêm vào sau.
Cho nội dung một chỗ đứng trong hệ thống
Đặt vài quy ước đơn giản cho tiêu đề, nhãn hành động, ngày tháng, giá và thông báo lỗi. Chọn giọng văn mà người đang vội vẫn hiểu ngay. Cùng một kiểu hành động thì nên có cùng một tên gọi dễ nhận ra trên toàn web.
Nếu web có nhiều ngôn ngữ, hãy test nhãn dài hơn trước khi chốt bố cục. Một nút hay thẻ co giãn linh hoạt có ích hơn cái chỉ vừa khít với đúng một câu. Ghi rõ phần nào được thay đổi, phần nào phải giữ nhất quán.
Giữ nó đủ nhỏ để dùng được
Bắt đầu từ những thành phần web thật sự cần. Chỉ thêm mẫu mới khi một trang thật cần đến, và ghi lại vì sao có nó. Một thư viện hàng chục biến thể chẳng ai dùng có khi còn sinh thêm việc phải quyết định nhiều hơn là giải quyết.
Kết quả có thể chỉ là một trang tham chiếu và vài thành phần trong code. Vậy là đủ, nếu người tiếp theo hiểu được cách thêm một trang mà không phải đoán. Design system có giá trị nhờ được dùng mỗi ngày, chứ không nhờ bản trình bày to cỡ nào.
Check nhanh trước khi làm
- Tìm các thành phần lặp lại trước khi thêm cái mới.
- Quy định trạng thái đang tải, lỗi, đang chọn và vô hiệu hóa.
- Ghi lại vài quy ước nội dung thật rõ.
- Chỉ mở rộng khi có nhu cầu thật.